Nauczycieli szkół publicznych zatrudnia się przez konkursy państwowe – dla szkół podstawowych to CRPE, dla gimnazjów i liceów ogólnych m.in. CAPES. Od sesji 2026 r. trwa reforma: konkursy są otwarte już dla osób z licencjatem (3 lata studiów), a w okresie przejściowym przez dwa lata mogą do nich podchodzić zarówno absolwenci licencjatu, jak i magisterium. Od roku akademickiego 2026/2027 działa też nowy licencjat dla przyszłych nauczycieli szkół podstawowych (licence professorat des écoles), z co najmniej 10 tygodniami praktyk.
Po zdanym konkursie przyszły nauczyciel robi dwuletnie, płatne studia magisterskie: w pierwszym roku jako élève fonctionnaire (ok. 1400 euro netto miesięcznie), w drugim jako fonctionnaire stagiaire (ok. 1800 euro netto), z częściowym prowadzeniem lekcji. Po magisterium zostaje mianowany i zobowiązuje się do czterech lat pracy w służbie publicznej.
Pensja zależy od korpusu (np. nauczyciel szkoły podstawowej, professeur certifié, agrégé), klasy (zwykła, hors classe, wyjątkowa) i szczebla stażowego (échelon) – nauczyciel awansuje wraz ze stażem, a tempo zależy też od ocen pracy. Do pensji dochodzą dodatki, m.in. za pracę z uczniami (ISAE, ISOE), w szkołach w strefach edukacji priorytetowej (REP, REP+) czy za funkcję dyrektora.
Wynagrodzenie zasadnicze w roku szkolnym 2024/2025 (bez dodatków, nauczyciel z minimalnymi wymaganymi kwalifikacjami, dane Eurydice): w szkole podstawowej na start 32 264 EUR brutto rocznie, najwięcej 51 911 EUR; w liceum od 34 945 EUR do 54 861 EUR.
Zawód nauczyciela w szkole publicznej jest we Francji regulowany. Obywatele innych państw UE, w tym Polski, mogą przystępować do konkursów na tych samych zasadach co Francuzi. Konkursy i praca w szkole odbywają się po francusku, więc potrzebna jest bardzo dobra znajomość języka – oficjalne źródła nie podają jednak konkretnego poziomu.
Szkoły mogą też zatrudniać nauczycieli kontraktowych (contractuels) – na rok szkolny lub krócej, na wolne etaty albo w zastępstwie; zatrudnia ich rektor akademii. Według Eurydice w niektórych regionach są szczególne trudności z obsadzeniem etatów.
Źródła: Eurydice – Teachers’ and school heads’ salaries and allowances 2024/2025, education.gouv.fr: réforme de la formation initiale, Eurydice: Francja – kształcenie nauczycieli, Eurydice: Francja – warunki pracy nauczycieli. Stan na 19.10.2026.
poleca: