Francja – kształcenie specjalne

Uczniowie ze specjalnymi potrzebami we Francji

Od ustawy z 2005 r. pierwszeństwo ma nauka dzieci z niepełnosprawnościami w zwykłej szkole. Potrzeby dziecka ocenia zespół w departamentalnym ośrodku ds. osób niepełnosprawnych (MDPH), a decyzje podejmuje działająca przy nim komisja CDAPH – np. o miejscu w specjalnej grupie, przydziale asystenta czy sprzęcie. Na tej podstawie powstaje indywidualny plan nauki (projet personnalisé de scolarisation, PPS), przeglądany co najmniej raz w roku z rodzicami. Rodzinę wspiera nauczyciel-koordynator (enseignant référent).

Inne formy wsparcia:

• PAP (plan d’accompagnement personnalisé) – dla uczniów z długotrwałymi trudnościami w nauce, np. z dysleksją; nie wymaga decyzji MDPH,
• PAI – dla dzieci przewlekle chorych, które potrzebują np. leków lub zmian w planie dnia; przygotowuje się go z lekarzem szkolnym,
• ULIS – małe grupy w zwykłych szkołach podstawowych, gimnazjach i liceach, prowadzone przez nauczyciela specjalistę; uczniowie chodzą też na lekcje ze swoją klasą,
• AESH – asystenci uczniów z niepełnosprawnością, pomagający jednemu lub kilku dzieciom.

Lokalną organizację pomocy przejmują stopniowo nowe ośrodki wsparcia (PAS), testowane od roku 2023/2024. Na egzaminach uczniowie z niepełnosprawnością mogą mieć dodatkowy czas, pomoc innej osoby lub specjalny sprzęt.

Źródła: Eurydice: Francja – SPE w zwykłych szkołach, Eurydice: Francja – przegląd systemu. Stan na 19.10.2026.