Wielka Brytania – kształcenie specjalne

Uczniowie ze specjalnymi potrzebami w Wielkiej Brytanii

W Anglii mówi się o dzieciach ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i niepełnosprawnościami (SEND). Chodzi o trudności w nauce, zachowaniu, kontaktach z rówieśnikami, czytaniu i pisaniu, rozumieniu, koncentracji albo o niepełnosprawność fizyczną. Większość takich dzieci uczy się w zwykłych szkołach, a część chodzi do szkół specjalnych.

Pierwszą osobą do kontaktu jest szkolny koordynator ds. specjalnych potrzeb edukacyjnych (SENCO). Szkoła zapewnia wsparcie w ramach SEN support, np. zajęcia z logopedą. Dzieci i młodzież do 25 lat z bardziej złożonymi potrzebami mogą dostać plan EHC (education, health and care plan) – najbliższy odpowiednik polskiego orzeczenia.

• O ocenę potrzeb (EHC needs assessment) prosi się lokalną radę. Wniosek może złożyć rodzic, a osoby w wieku 16–25 lat – samodzielnie.
• Rada ma 16 tygodni na decyzję, czy przygotuje plan. Ostateczny plan ma być gotowy w ciągu 20 tygodni od wniosku, a rodzina dostaje najpierw projekt do zaopiniowania.
• Plan opisuje potrzeby edukacyjne, zdrowotne i społeczne oraz dodatkowe wsparcie. Szkoła wskazana w planie musi przyjąć dziecko.
• Od decyzji rady można się odwołać do trybunału SEND Tribunal. Rodzina może też dostać osobisty budżet i współdecydować o wydatkach na wsparcie.

Na egzaminach GCSE i A level uczniom ze specjalnymi potrzebami, niepełnosprawnością lub czasową kontuzją przysługują dostosowania (access arrangements) – np. wydłużony czas, lektor (także komputerowy), osoba zapisująca odpowiedzi albo program rozpoznawania mowy. Wniosek składa szkoła. Szkocja, Walia i Irlandia Północna mają własne przepisy.

Źródła: GOV.UK: Children with SEND, GOV.UK: EHC plans, JCQ: Access arrangements. Stan na 19.10.2026.