Niemcy – szkoła średnia i matura

Szkoła średnia w Niemczech

Szkołę średnią I stopnia uczniowie kończą zwykle po 9. lub 10. klasie, w wieku ok. 15–16 lat, i wtedy wybierają dalszą drogę:

• klasy maturalne (gymnasiale Oberstufe) – w gimnazjum, w szkołach łączących kilka ścieżek albo w gimnazjum zawodowym (Berufliches Gymnasium). Składają się z rocznej fazy wprowadzającej i dwuletniej fazy kwalifikacyjnej. Uczniowie nie uczą się już w stałych klasach, tylko na kursach z przedmiotów obowiązkowych i wybranych. Maturę zdaje się po 12 latach nauki (gimnazjum ośmioletnie, G8) albo po 13 latach (dziewięcioletnie, G9) – zależnie od landu i szkoły,
• szkoły zawodowe w pełnym wymiarze – m.in. Berufsfachschule, Fachoberschule i Berufsoberschule,
• nauka zawodu w systemie dualnym – praca w firmie połączona z nauką w szkole zawodowej (Berufsschule), zwykle przez trzy lata.

Matura w Niemczech

Egzamin maturalny to Abiturprüfung, a świadectwo – Allgemeine Hochschulreife (potocznie Abitur). Zdaje się go z czterech lub pięciu przedmiotów. Co najmniej dwa muszą być na poziomie rozszerzonym, a dwa – z trójki: niemiecki, język obcy, matematyka. Egzaminy muszą objąć trzy obszary: języki, literaturę i sztukę; nauki społeczne; matematykę, przyrodę i technikę. Zwykle trzy przedmioty zdaje się pisemnie (czasem także ustnie), a czwarty – ustnie; forma piątego zależy od landu.

Wyniki liczy się w punktach od 0 do 15. Maksymalnie można zdobyć 900 punktów, a do uzyskania świadectwa potrzeba co najmniej 300. Do wyniku wliczają się nie tylko egzaminy, ale też oceny z fazy kwalifikacyjnej. Od 2017 r. landy korzystają ze wspólnej puli zadań z niemieckiego, angielskiego, francuskiego i matematyki, a od 2025 r. także z biologii, chemii i fizyki. Świadectwa wydawane są zwykle między połową czerwca a połową lipca.

Po szkole średniej

Abitur daje ogólne prawo do studiów na uniwersytetach i uczelniach zawodowych (Hochschulen für angewandte Wissenschaften, dawniej Fachhochschulen). Część absolwentów wybiera uczelnie dualne i akademie zawodowe (Berufsakademien) albo naukę zawodu. Polska matura, podobnie jak świadectwa z innych krajów UE i EOG, daje prawo do ubiegania się o studia w Niemczech; uczelnie mogą jednak stawiać dodatkowe warunki, np. znajomość niemieckiego albo odpowiednią średnią na kierunkach z ograniczoną liczbą miejsc. Więcej przeczytasz w naszym serwisie: studia w Niemczech.

Źródła: Eurydice: Niemcy – szkoła średnia II stopnia, Eurydice: Niemcy – Abitur, Eurydice: Niemcy – struktura systemu. Stan na 19.10.2026.