Niemcy – przedszkole

Przedszkole w Niemczech

Opieka nad dziećmi przed szkołą należy w Niemczech do systemu pomocy dzieciom i młodzieży, a nie do szkolnictwa. Ramy wyznacza prawo federalne (księga VIII kodeksu socjalnego, SGB VIII), a szczegóły – ustawy landów. Najważniejsze formy to:

• żłobek (Kinderkrippe) – dla dzieci poniżej 3 lat,
• przedszkole (Kindergarten) – od 3 lat do pójścia do szkoły; często żłobek i przedszkole działają razem jako placówka opieki dziennej (Kindertageseinrichtung, potocznie Kita),
• opieka dzienna u opiekunki lub opiekuna (Kindertagespflege),
• świetlica (Hort) – opieka po lekcjach dla dzieci w wieku szkolnym.

Przedszkole nie jest w Niemczech obowiązkowe i nie ma tu odpowiednika polskiej zerówki. Od 1 sierpnia 2013 r. każde dziecko od 1. roku życia ma natomiast prawo do miejsca w placówce opieki dziennej albo u opiekunki dziennej. W części landów przy szkołach działają klasy przedszkolne (Schulkindergärten, Vorklassen) dla dzieci w wieku szkolnym, które nie są jeszcze gotowe do nauki. W Berlinie i Brandenburgii dziecko z odroczonym obowiązkiem szkolnym musi chodzić do placówki przedszkolnej.

Opłaty i ich zasady ustalają landy i gminy, dlatego różnią się w zależności od miejsca. Konkretne stawki podaje gmina, urząd ds. dzieci i młodzieży (Jugendamt) albo wybrana placówka.

Warto wiedzieć

W dużych miastach o miejsce w Kita bywa trudno, dlatego warto zgłosić dziecko z dużym wyprzedzeniem – zapisy prowadzą gminy albo same placówki. Jeśli gmina nie zapewnia miejsca, prawa do opieki od 1. roku życia można dochodzić w urzędzie ds. dzieci i młodzieży. Zajęcia odbywają się po niemiecku, więc przedszkole to dla dziecka z innym językiem dobry sposób, żeby oswoić się z niemieckim przed szkołą.

Źródła: Eurydice: Niemcy – wczesna edukacja i opieka, Eurydice: Niemcy – przegląd systemu, Eurydice: Niemcy – szkoła podstawowa. Stan na 19.10.2026.