We Włoszech obowiązek szkolny zaczyna się w wieku 6 lat i trwa 10 lat – do 16. roku życia. Obejmuje szkołę podstawową, gimnazjum i dwa pierwsze lata szkoły średniej. Do tego dochodzi prawo i obowiązek kształcenia się przez co najmniej 12 lat albo do zdobycia trzyletniej kwalifikacji zawodowej przed ukończeniem 18 lat. Obowiązkowa nauka jest bezpłatna. Edukacja domowa (istruzione parentale) jest dozwolona pod pewnymi warunkami – uczeń musi zdawać egzaminy potwierdzające wymagane umiejętności.
Do szkół państwowych i uznanych przez państwo szkół niepublicznych (scuole paritarie) można chodzić w ramach obowiązku szkolnego.
Ministerstwo ustala święta państwowe i terminy egzaminów, a daty początku i końca lekcji oraz ferii wyznaczają regiony. Szkoły mogą trochę przesuwać kalendarz, ale muszą zapewnić co najmniej 200 dni nauki przy sześciodniowym tygodniu (proporcjonalnie mniej przy pięciodniowym). Lekcje zaczynają się zwykle w połowie września, a kończą w czerwcu; w przedszkolach rok trwa dłużej. Przykłady na 2026/2027:
Dodatkowo wolne są dni świąt państwowych i dzień patrona miejscowości. Kalendarz swojego regionu znajdziesz na stronie władz regionu albo regionalnego biura szkolnego (Ufficio Scolastico Regionale).
Od roku szkolnego 2024/2025 w szkole podstawowej znów stosuje się oceny słowne w sześciu stopniach: ottimo, distinto, buono, discreto, sufficiente, non sufficiente. W gimnazjum oceny wystawia się w skali 0–10, a do zaliczenia potrzeba 6. Gimnazjum kończy się egzaminem państwowym: trzy egzaminy pisemne (włoski, matematyka, języki obce) i egzamin ustny. Warunkiem dopuszczenia są m.in. 75% frekwencji i udział w ogólnokrajowych testach INVALSI (w kwietniu ostatniej klasy). Wynik końcowy podaje się w dziesiątkach – zdaje się od 6, a przy 10 można otrzymać wyróżnienie (lode).
Zapisy do pierwszych klas szkoły podstawowej, gimnazjum i szkoły średniej odbywają się przez ministerialną platformę internetową Unica. Na rok 2026/2027 nabór ruszył 13 stycznia 2026 r. Obowiązkowa nauka w szkołach państwowych jest bezpłatna. Trudności językowe i kulturowe należą do specjalnych potrzeb edukacyjnych, więc uczeń, który nie zna włoskiego, może dostać wsparcie przewidziane dla tej grupy, np. indywidualny plan nauki – o kursy włoskiego jako drugiego języka warto zapytać w szkole.
Polskiego można uczyć się w szkołach polskich przy Ambasadzie RP w Rzymie i Konsulacie Generalnym RP w Mediolanie, prowadzonych przez ORPEG (także w innych miastach); działają też szkoły polonijne.
Źródła: Eurydice: Włochy – przegląd systemu, Regione Lombardia – calendario 2026/2027, Regione Siciliana – calendario 2026/2027, Eurydice: Włochy – ocenianie w gimnazjum. Stan na 19.10.2026.