Francja – szkoła i rok szkolny 2026/2027

Obowiązek szkolny we Francji

We Francji obowiązek nauki (instruction obligatoire) obejmuje wszystkie dzieci – Francuzów i cudzoziemców – od 3. do 16. roku życia, czyli 13 lat. Od 2019 r. obowiązkowe jest już przedszkole. Potem, między 16. a 18. rokiem życia, obowiązuje obowiązek kształcenia (obligation de formation): młody człowiek musi się uczyć w szkole, w ramach praktyki zawodowej (apprentissage), pracować, odbywać służbę cywilną albo uczestniczyć w programie wsparcia. Nauka w domu (instruction dans la famille) wymaga zgody władz oświatowych (DASEN), a lista powodów, dla których można ją dostać, jest ograniczona.

Jak wygląda szkoła we Francji

• Przedszkole (école maternelle) – dzieci w wieku 3–6 lat, przy wolnych miejscach także dwulatki.
• Szkoła podstawowa (école élémentaire) – 5 lat (klasy od CP do CM2), dzieci w wieku 6–11 lat.
• Gimnazjum (collège) – 4 lata (klasy od 6e do 3e), uczniowie w wieku 11–15 lat; program jest wspólny dla wszystkich.
• Liceum (lycée) – 3 lata, uczniowie w wieku 15–18 lat, w ścieżce ogólnej, technologicznej albo zawodowej. W liceum zawodowym można też zrobić dwuletnie świadectwo zawodowe CAP.

Rok szkolny 2026/2027 we Francji

Uczniowie zaczynają naukę we wtorek 1 września 2026 r. (nauczyciele dzień wcześniej), a kończą w sobotę 3 lipca 2027 r. Ferie jesienne i świąteczne są wspólne dla całego kraju, a zimowe i wiosenne – zależne od strefy (A, B lub C):

• ferie jesienne (Toussaint): od 17 października do 2 listopada 2026 (powrót do szkoły),
• przerwa świąteczna: od 19 grudnia 2026 do 4 stycznia 2027,
• w piątek 7 maja 2027 (po Wniebowstąpieniu) uczniowie nie mają lekcji.

Daty oznaczają koniec zajęć (sobota) i dzień powrotu do szkoły (poniedziałek).

Do strefy A należą akademie Besançon, Bordeaux, Clermont-Ferrand, Dijon, Grenoble, Limoges, Lyon i Poitiers; do strefy B – Aix-Marseille, Amiens, Lille, Nancy-Metz, Nantes, Nice, Normandie, Orléans-Tours, Reims, Rennes i Strasbourg; do strefy C – Créteil, Montpellier, Paris, Toulouse i Versailles.

Oceny i egzaminy

W gimnazjum i liceum oceny wystawia się zwykle w skali od 0 do 20, a 10 to próg zaliczenia. Na koniec gimnazjum, w klasie 3e, uczniowie zdają egzamin diplôme national du brevet (DNB). Od sesji 2026 egzaminy pisemne liczą się w 60%, a oceny z ostatniego roku w 40%. Pisze się francuski (3 godziny), matematykę (2 godziny), historię z geografią i wychowaniem obywatelskim (2 godziny) oraz nauki przyrodnicze (1 godzina, dwa z trzech przedmiotów), a do tego jest egzamin ustny z prezentacją projektu. Dyplom dostaje się ze średnią co najmniej 10/20. DNB nie decyduje o przejściu do liceum.

Polski uczeń w szkole we Francji

Szkoła publiczna we Francji jest bezpłatna i świecka. Obowiązek nauki dotyczy każdego dziecka mieszkającego we Francji, bez względu na obywatelstwo. Do przedszkola i szkoły podstawowej dziecko zapisuje się w urzędzie gminy (mairie) – po przeprowadzce trzeba to zrobić w ciągu 8 dni w nowym miejscu zamieszkania.

Każdy nowo przybyły uczeń przechodzi ocenę znajomości francuskiego, innych języków i dotychczasowych umiejętności szkolnych; pomagają w tym ośrodki CASNAV. Potem dzieci uczą się w jednostkach dla uczniów z innym językiem (UPE2A) – codziennie mają francuski jako drugi język, a w części przedmiotów, np. WF czy muzyce, od razu siedzą w zwykłej klasie. Celem jest jak najszybsze przejście do zwykłej klasy. Dla starszych uczniów z niewielkim doświadczeniem szkolnym są osobne grupy (UPE2A-NSA).

Polskiego dziecko może uczyć się w szkołach polskich prowadzonych przez ORPEG – w Paryżu, Aulnay-sous-Bois, Lyonie, Strasburgu i Lille. Działają też polskie szkoły sobotnie organizowane przez Polonię.

Źródła: Eurydice: Francja – przegląd systemu, education.gouv.fr: calendrier scolaire, Service-Public.fr: Mandatory instruction, education.gouv.fr: diplôme national du brevet. Stan na 19.10.2026.