Nauczyciel w Rumunii musi mieć wyższe wykształcenie i przygotowanie pedagogiczne. Nauczyciel klas początkowych (profesor pentru învățământ primar) kończy np. licencjat z pedagogiki wczesnoszkolnej, czasem uzupełniony rocznymi studiami magisterskimi przygotowującymi do nauczania (master didactic). Nauczyciele przedmiotów mają kilka dróg – np. licencjat z danej dziedziny, moduł psychopedagogiczny (30 ECTS) i roczny master didactic albo licencjat i półtoraroczny master didactic.
Pracę w szkole państwowej dostaje się w krajowym konkursie: obejmuje on lekcję pokazową lub zadanie praktyczne oraz egzamin pisemny z dydaktyki przedmiotu, oceniany w skali 1–10. Na stały etat trzeba uzyskać co najmniej 7, a osoby z wynikiem od 5 do 7 mogą dostać zastępstwa. Początkujący nauczyciel odbywa roczny staż, zwykle pod opieką mentora, a potem zdaje krajowy egzamin kończący okres wstępny (definitivare) – z etapem w szkole i egzaminem pisemnym. Można do niego podejść bezpłatnie do trzech razy.
Pensja nauczyciela składa się z wynagrodzenia zasadniczego ustalonego ustawą oraz części zmiennej – dodatków i premii, negocjowanych m.in. w układach zbiorowych. Wysokość wynagrodzenia zależy od stanowiska i pensum, wymaganego wykształcenia, stopnia awansu zawodowego, tytułu naukowego, stażu pracy, jakości pracy i warunków pracy. W miarę stażu i awansu pensja rośnie według siatki płac.
Wynagrodzenie zasadnicze w roku szkolnym 2024/2025 (bez dodatków, nauczyciel z minimalnymi wymaganymi kwalifikacjami, dane Eurydice): w szkole podstawowej na start 74 736 lejów brutto rocznie, najwięcej 99 324 lejów; w liceum od 77 352 lejów do 110 170 lejów.
Zawód nauczyciela jest w Rumunii regulowany. Uznawaniem zagranicznych dyplomów zajmuje się CNRED, który jest też krajowym koordynatorem stosowania unijnej dyrektywy o uznawaniu kwalifikacji zawodowych (2005/36/WE) i punktem pomocy dla osób, które chcą uznać swoje kwalifikacje. Ogólne zasady opisuje też portal Your Europe. Lekcje prowadzi się po rumuńsku, więc w praktyce potrzebna jest bardzo dobra znajomość rumuńskiego.
Źródła: Eurydice – Teachers’ and school heads’ salaries and allowances 2024/2025, Eurydice: kształcenie nauczycieli w Rumunii, Eurydice: warunki pracy nauczycieli, CNRED – o instytucji. Stan na 19.10.2026.
poleca: