Nauczycieli kształcą uczelnie. Najczęstsza droga to zintegrowane zawodowe studia licencjackie, które dają kwalifikację nauczyciela danego etapu edukacji, a zwykle także konkretnych przedmiotów. Można też ukończyć studia akademickie z pedagogiki, a potem program zawodowy. Nauczyciele przedszkoli i klas 1–4 uczą wszystkich przedmiotów. Praktyki zajmują 39 z 240 punktów ECTS.
Po studiach nauczyciel ma pełne kwalifikacje – nie ma dodatkowego okresu przejściowego. Absolwenci mogą skorzystać z roku wdrożeniowego finansowanego ze środków UE, który ma pomóc w pierwszym roku pracy (program trwa do 2029 r.). Przy brakach kadrowych szkoły mogą zatrudniać m.in. emerytowanych nauczycieli albo osoby, które dopiero zdobywają kwalifikacje.
Najniższą stawkę płacy nauczycieli ustala Rada Ministrów, a pensja zależy od liczby godzin pracy. Dyrektor ocenia intensywność pracy i wkład nauczyciela według kryteriów przyjętych w szkole i w ramach dotacji państwowej może przyznać wynagrodzenie wyższe od minimum.
Wynagrodzenie zasadnicze w roku szkolnym 2024/2025 (bez dodatków, nauczyciel z minimalnymi wymaganymi kwalifikacjami, dane Eurydice): w szkole podstawowej i średniej zarobki są takie same: na start 16 176 EUR brutto rocznie, a na końcu ścieżki awansu 25 880 EUR.
Zawód nauczyciela jest na Łotwie regulowany. Wniosek o uznanie kwalifikacji składa się najpierw w Akademickim Centrum Informacji (Akadēmiskās informācijas centrs, AIC), które sprawdza dokumenty: dyplomy z suplementami i łotewskim tłumaczeniem, dokument tożsamości, a jeśli są – zaświadczenia o prawie do wykonywania zawodu i doświadczeniu. Zaświadczenie o uznaniu wydaje Ministerstwo Edukacji i Nauki; przy kwalifikacjach z UE decyzja zapada w ciągu 4 miesięcy od złożenia kompletu dokumentów. Przy istotnych różnicach trzeba zdać test kwalifikacyjny albo odbyć okres adaptacyjny.
W szkołach państwowych i samorządowych nauczyciel musi mieć dokument potwierdzający znajomość łotewskiego na najwyższym poziomie.
Źródła: Eurydice – Teachers’ and school heads’ salaries and allowances 2024/2025, Eurydice: kształcenie nauczycieli na Łotwie, Eurydice: warunki pracy nauczycieli, Ministerstwo Edukacji i Nauki: uznawanie kwalifikacji nauczycieli. Stan na 19.10.2026.