Norwegia – kształcenie specjalne

Uczniowie ze specjalnymi potrzebami w Norwegii

Norweska szkoła stawia na naukę w zwykłej klasie. Najpierw nauczyciele dopasowują lekcje do ucznia. Jeśli to nie wystarcza, by robił odpowiednie postępy, uczeń dostaje indywidualnie dostosowane nauczanie (individuelt tilrettelagt opplæring). Od sierpnia 2024 r., po wejściu w życie nowej ustawy o oświacie, ta nazwa zastąpiła wcześniejsze „kształcenie specjalne” (spesialundervisning). Wsparcie ma się odbywać w zwykłej klasie, jeśli to możliwe, ale może być też prowadzone w osobnej grupie lub indywidualnie.

Jak dziecko dostaje pomoc:

• szkoła kieruje ucznia – za pisemną zgodą rodziców – do poradni psychologiczno-pedagogicznej (PP-tjenesten),
• poradnia przygotowuje opinię (sakkyndig vurdering), a na jej podstawie wydaje się decyzję administracyjną (vedtak) – odpowiednik orzeczenia,
• dla ucznia przygotowuje się indywidualny plan nauczania, który ocenia się raz w roku,
• od decyzji można się odwołać – ostatnią instancją jest wojewoda (Statsforvalteren).

Uczeń może też dostać osobistą pomoc (personlig assistanse) – np. przy śledzeniu lekcji, w kontaktach z rówieśnikami, przy ubieraniu się, toalecie czy posiłkach. Mogą jej udzielać osoby, które nie są nauczycielami. Szkoła zapewnia również potrzebny sprzęt, dostosowane meble i oprogramowanie.

Na sprawdzianach i egzaminach uczniowie z niepełnosprawnością lub innymi szczególnymi potrzebami mogą dostać dostosowania: więcej czasu, pokój do odpoczynku, odczytanie poleceń, wersję w języku migowym lub brajlu, komputer albo program zamieniający mowę na tekst. Wniosek składa się do dyrektora szkoły.

Źródła: KS: indywidualne dostosowanie nauczania, Eurydice: Norwegia – kształcenie specjalne, ung.no: dostosowanie egzaminów. Stan na 19.10.2026.