Ramy kształcenia specjalnego wyznacza w Szwajcarii porozumienie międzykantonalne o współpracy w pedagogice specjalnej (Sonderpädagogik-Konkordat), obejmujące dzieci i młodzież od urodzenia do 20 lat. Jego zasada brzmi: rozwiązania integracyjne mają pierwszeństwo przed kształceniem oddzielnym. Dziecko ze specjalnymi potrzebami może więc chodzić do zwykłej klasy przez część lub cały czas nauki, z dodatkowym wsparciem. Gdy integracja nie jest dobrym rozwiązaniem, pozostają szkoły specjalne, a w niektórych kantonach także mniejsze klasy specjalne.
O tym, czy dziecko trafi do zwykłej, czy do specjalnej szkoły, decyduje się na podstawie standaryzowanej procedury oceny (Standardisiertes Abklärungsverfahren, SAV). Ocenę prowadzą instytucje wyznaczone przez władze, np. szkolne poradnie psychologiczne. Procedura skupia się na celach rozwojowych i edukacyjnych dziecka i stosuje się ją wtedy, gdy wsparcie dostępne na miejscu nie wystarcza.
W zwykłych szkołach z uczniami pracują pedagodzy specjalni, logopedzi i terapeuci psychomotoryki. Uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną realizują często dostosowany program według pisemnego, indywidualnego planu wsparcia. Uczniowie z niepełnosprawnością ruchową lub sensoryczną uczą się według zwykłego programu, ale mają prawo do wyrównania szans: specjalnych pomocy, osoby wspierającej oraz dostosowania materiałów i form egzaminów.
Źródła: Eurydice: Szwajcaria – specjalne potrzeby w zwykłych szkołach. Stan na 19.10.2026.
poleca: