Norwegia – szkoła średnia i matura

Szkoła średnia w Norwegii

Szkoła średnia (videregående opplæring) nie jest obowiązkowa, ale każdy absolwent szkoły podstawowej ma do niej prawo. Uczniowie wybierają dalszą drogę w wieku 15 lat i zaczynają naukę zwykle w wieku 16 lat. Do wyboru jest 15 programów, z których pięć przygotowuje do studiów (studieforberedende), a pozostałe są zawodowe (yrkesfag).

• Programy przygotowujące do studiów trwają trzy lata i dają ogólne prawo do studiów wyższych.
• Programy zawodowe zwykle wyglądają tak: dwa lata nauki w szkole, a potem dwa lata praktyki w firmie zatwierdzonej przez władze okręgu (fylke). Część zawodów wymaga dłuższej praktyki. Jeśli uczeń nie znajdzie miejsca praktyki, okręg musi mu zapewnić trzeci rok w szkole, zakończony egzaminem czeladniczym (fagbrev, svennebrev).
• Absolwent programu zawodowego może zdobyć prawo do studiów po rocznym programie uzupełniającym.

Kandydat może się zgłosić na trzy programy, a ponad 90% uczniów dostaje się na ten wybrany jako pierwszy. Gdy chętnych jest więcej niż miejsc, liczą się punkty za oceny ze szkoły podstawowej. Publiczne szkoły średnie są bezpłatne, a uczniowie mogą dostać stypendium na sprzęt z państwowego funduszu Lånekassen.

Matura w Norwegii

W Norwegii nie ma jednego egzaminu maturalnego. Prawo do studiów (generell studiekompetanse) daje ukończenie programu przygotowującego do studiów i świadectwo (vitnemål) z ocenami końcowymi i egzaminacyjnymi. Egzaminy są losowane – to okręg decyduje, którzy uczniowie i z jakich przedmiotów je zdają:

• w 1. klasie egzamin zdaje ok. 20% uczniów (jeden przedmiot),
• w 2. klasie każdy uczeń zdaje jeden egzamin,
• w 3. klasie wszyscy zdają obowiązkowy pisemny egzamin z norweskiego, a zwykle także co najmniej dwa egzaminy pisemne z innych przedmiotów.

Egzamin pisemny trwa do 5 godzin, a ustny do 30 minut – temat do przygotowania uczeń dostaje dzień wcześniej. Oceny wystawia się w skali od 1 do 6. Przy rekrutacji na studia liczą się oceny końcowe nauczycieli z 3. klasy razem z wynikami egzaminów.

Po szkole średniej

Publiczne uczelnie w Norwegii nie pobierają czesnego za zwykłe studia. Norwegia należy do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, więc polska matura daje prawo do ubiegania się o studia w krajach UE i EOG, także w Norwegii. Szczegółowe wymagania, np. językowe, ustala uczelnia.

Więcej o uczelniach i rekrutacji piszemy w serwisie studia w Norwegii.

Źródła: Eurydice: Norwegia – szkoła średnia ogólna, Eurydice: Norwegia – szkoła zawodowa, Eurydice: Norwegia – ocenianie w szkole średniej, Eurydice: Norwegia – przegląd systemu. Stan na 19.10.2026.