Po dziewięcioletniej szkole podstawowej, w wieku ok. 16 lat, uczeń wybiera jedną z dwóch dróg:
Do liceów przyjmuje się głównie na podstawie średniej ocen z przedmiotów ogólnych na świadectwie szkoły podstawowej. Większość szkół prowadzi rekrutację we wspólnym naborze (yhteishaku); główny termin to luty–marzec, a nauka zaczyna się jesienią.
Od 1 sierpnia 2021 r. obowiązek nauki trwa do 18 lat albo do zdobycia wykształcenia średniego. Dlatego szkoła średnia jest bezpłatna nie tylko w zakresie nauki: uczeń dostaje też podręczniki i materiały, codzienny posiłek, a w liceum – opłacone pięć egzaminów maturalnych. Uprawnienia te obowiązują do końca roku kalendarzowego, w którym uczeń kończy 20 lat.
Egzamin maturalny (ylioppilastutkinto) to jedyny ogólnokrajowy egzamin w fińskiej szkole. Trzeba zdać co najmniej 5 egzaminów; dla wszystkich obowiązkowy jest język ojczysty i literatura, a pozostałe przedmioty uczeń wybiera. Egzaminy odbywają się dwa razy w roku – wiosną i jesienią. Wszystkie można zdać w jednej sesji albo rozłożyć je na najwyżej trzy kolejne sesje.
Oceny mają łacińskie nazwy: od najwyższej laudatur przez eximia cum laude approbatur, magna cum laude approbatur, cum laude approbatur, lubenter approbatur i approbatur po improbatur, czyli egzamin niezdany. Świadectwo maturalne dostaje ten, kto zdał egzaminy obowiązkowe i ukończył liceum. Oceny w samym liceum wystawia się – jak w szkole podstawowej – w skali od 4 do 10.
Matura daje ogólne prawo do studiów; prawo to daje także kwalifikacja zawodowa. Studia w Finlandii są bezpłatne dla obywateli UE i EOG oraz Szwajcarii. Polska matura daje prawo do ubiegania się o studia w krajach UE i EOG, także w Finlandii; warunki przyjęcia i ewentualne dodatkowe wymagania (np. językowe) ustala uczelnia.
Więcej o uczelniach, kierunkach i rekrutacji przeczytasz w naszym serwisie studia w Finlandii.
Źródła: Eurydice: organizacja liceum, Eurydice: ocenianie i matura, Eurydice: obowiązek nauki do 18 lat, Eurydice: Finlandia – struktura systemu. Stan na 19.10.2026.