Szwajcaria – szkoła średnia i matura

Szkoła średnia w Szwajcarii

Po obowiązkowej nauce, zwykle w wieku 15 lat, młodzież wybiera jedną z dwóch dróg:

• kształcenie zawodowe – wybiera je ok. dwóch trzecich młodych ludzi. Najczęściej to nauka zawodu w systemie dualnym: trzy–cztery dni w tygodniu w firmie i jeden–dwa dni w szkole zawodowej. Dwuletnia nauka kończy się federalnym świadectwem zawodowym (Eidgenössisches Berufsattest), a trzy- lub czteroletnia – federalnym dyplomem zawodowym (Eidgenössisches Fähigkeitszeugnis). Do wyboru jest ponad 230 zawodów,
• szkoły ogólnokształcące – szkoły maturalne (gymnasiale Maturitätsschulen, potocznie Gymnasium) oraz szkoły specjalistyczne (Fachmittelschulen), w których trzyletnia nauka kończy się świadectwem uprawniającym do określonych kierunków w wyższych szkołach zawodowych, a dodatkowy rok – maturą specjalistyczną (Fachmaturität).

Droga od szkoły podstawowej do matury trwa co najmniej 12 lat, z czego co najmniej cztery ostatnie to kurs przygotowujący do matury. Najczęściej uczniowie zaczynają czteroletnią szkołę maturalną po szkole średniej I stopnia; niektóre kantony niemieckojęzyczne prowadzą też gimnazja sześcioletnie, od 7. klasy. Uczniowie zaczynają zwykle w roku, w którym kończą 15 lat, a kończą w roku 18. urodzin.

Matura w Szwajcarii

Świadectwo maturalne to gymnasiale Maturität (fr. maturité gymnasiale). Egzaminy pisemne zdaje się z co najmniej pięciu przedmiotów: pierwszego języka, drugiego języka narodowego, matematyki, przedmiotu kierunkowego (Schwerpunktfach) i jeszcze jednego przedmiotu; mogą je uzupełniać egzaminy ustne. Zadania przygotowują nauczyciele szkoły, a egzaminy odbywają się na koniec nauki. Obowiązkowa jest też samodzielna praca maturalna (Maturaarbeit), którą uczeń pisze i prezentuje zwykle w przedostatnim lub ostatnim roku.

Oceny wystawia się w skali od 1 do 6 (także z połówkami): 6 oznacza ocenę bardzo dobrą, 4 – wystarczającą, a niższe są negatywne. Na wynik końcowy składają się egzaminy, oceny roczne i ocena pracy maturalnej. Świadectwa maturalne uznają wspólnie Konfederacja i kantony.

Po szkole średniej

Matura gimnazjalna daje ogólne prawo do studiów na uniwersytetach i w wyższych szkołach pedagogicznych; na uczelnie zawodowe (Fachhochschulen) potrzeba dodatkowo zwykle roku doświadczenia zawodowego. Absolwenci kształcenia zawodowego mogą zdobyć maturę zawodową (Berufsmaturität), która otwiera drogę na pokrewne kierunki w uczelniach zawodowych, a po dodatkowym egzaminie Passerelle – także na uniwersytety. Szwajcaria nie należy do UE ani EOG, a uczelnie same oceniają zagraniczne świadectwa: z polską maturą można ubiegać się o studia, ale warunki (np. wymagane przedmioty, oceny i znajomość języka) trzeba sprawdzić w wybranej uczelni. Więcej przeczytasz w naszym serwisie: studia w Szwajcarii.

Źródła: Eurydice: Szwajcaria – szkoły maturalne, Eurydice: Szwajcaria – ocenianie na maturze, Eurydice: Szwajcaria – kształcenie zawodowe. Stan na 19.10.2026.