Litwa – szkoła i rok szkolny 2026/2027

Obowiązek szkolny na Litwie

Na Litwie nauka jest obowiązkowa do 16 lat. Od 1 września 2016 r. obowiązkowa jest też zerówka (priešmokyklinis ugdymas) – od roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat (na prośbę rodziców od 5 lat). Do pierwszej klasy dziecko idzie w roku, w którym kończy 7 lat. Szkoła średnia nie jest obowiązkowa, ale państwo gwarantuje do niej dostęp.

Edukacja domowa jest możliwa od 1 września 2020 r., od zerówki do szkoły średniej – na podstawie umowy ze szkołą zatwierdzoną przez gminę; zaczyna się ją od początku roku szkolnego.

Jak wygląda szkoła na Litwie

• wychowanie przedszkolne – od urodzenia do zerówki, nieobowiązkowe,
• zerówka (priešmokyklinis ugdymas) – rok przed szkołą, co najmniej 640 godzin,
• nauczanie początkowe (pradinis ugdymas) – klasy 1–4, zwykle 7–10/11 lat,
• szkoła podstawowa (pagrindinis ugdymas) – klasy 5–10, zwykle 10/11–16/17 lat; klasy 9–10 to w gimnazjach klasy I–II,
• szkoła średnia (vidurinis ugdymas) – klasy 11–12, czyli III–IV klasa gimnazjum (gimnazija), zwykle 16/17–18/19 lat, zakończona maturą,
• kształcenie zawodowe – od 14 lat.

Rok szkolny 2026/2027 na Litwie

Terminy ustala rozporządzenie ministra edukacji (plan nauczania na lata 2025–2027, nr V-559). Rok szkolny 2026/2027 zaczyna się we wtorek 1 września 2026 r. Rozporządzenie nie podaje daty końca nauki, tylko liczbę dni nauki: 175 w klasach 1–4, 180 w klasach 5–10 (I–II gimnazjum) i w III klasie gimnazjum oraz 170 w IV klasie. Wakacje trwają od końca nauki do 1 września. Ferie:

• jesienne – 2–8 listopada 2026,
• bożonarodzeniowe – 23 grudnia 2026 – 3 stycznia 2027,
• zimowe – 15–21 lutego 2027,
• wiosenne (wielkanocne) – 22–28 marca 2027 w klasach 1–10, 29 marca – 4 kwietnia 2027 w klasach III–IV gimnazjum.

Szkoła wraz z organem prowadzącym może przesunąć ferie (poza wielkanocnymi), ale nie może zmienić ich długości – terminy warto sprawdzić w swojej szkole.

Oceny i egzaminy

W klasach 1–4 zamiast stopni stosuje się poziomy osiągnięć. Od 5. klasy obowiązuje skala dziesięciostopniowa: 4 to próg zaliczenia, 5–6 – poziom zadowalający, 7–8 – podstawowy, 9–10 – wyższy. Niektóre przedmioty zalicza się bez stopnia.

W 10. klasie (II klasie gimnazjum) uczniowie piszą sprawdzian osiągnięć na koniec szkoły podstawowej – obowiązkowo z litewskiego i z matematyki. Chętni mogą też pisać test z języka ojczystego, m.in. z polskiego. Wykształcenie podstawowe uzyskuje tylko ten, kto zdał sprawdzian; świadectwa są wydawane w formie cyfrowej.

Polski uczeń w szkole na Litwie

Szkoły państwowe i samorządowe najpierw przyjmują dzieci mieszkające w swoim obwodzie, a na wolne miejsca – pozostałych (pierwszeństwo mają dzieci z niepełnosprawnością, rodzeństwo uczniów i mieszkający bliżej). Rodzice mogą wybrać szkołę i ją zmienić. Na wsi i w małych miastach dzieci mieszkające dalej niż 3 km od szkoły mają darmowy dowóz. Naukę każdego ucznia finansuje państwo (tzw. koszyczek ucznia). Listę dokumentów podaje szkoła.

Uczeń, który przyjeżdża lub wraca z zagranicy, ma okres adaptacyjny – zaleca się, by w tym czasie nie stawiać mu stopni – i obowiązkowo indywidualny plan nauki. Przez dwa lata może nie uczyć się drugiego języka obcego. Nauczyciele dostają dodatek do pensji za pracę z uczniami, którzy nie znają litewskiego.

Na Litwie działają szkoły mniejszości narodowych, także z polskim językiem nauczania, a uczniowie mogą zdawać egzaminy z polskiego jako języka ojczystego. Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą nie prowadzi tu własnej szkoły (lista szkół ORPEG).

Źródła: Rozporządzenie V-559: plan nauczania 2025–2027, Eurydice: Litwa – struktura systemu, Eurydice: organizacja nauczania początkowego, Eurydice: ocenianie w szkole podstawowej, Eurydice: warunki pracy nauczycieli. Stan na 19.10.2026.