W Hiszpanii obowiązkowe i bezpłatne jest kształcenie podstawowe (enseñanza básica): 10 lat nauki, zwykle od 6 do 16 lat. Obejmuje szkołę podstawową i obowiązkową szkołę średnią (ESO). Uczeń może zostać w kształceniu podstawowym do 18. roku życia, jeśli potrzebuje więcej czasu na jego ukończenie. Hiszpańskie przepisy oświatowe nie przewidują edukacji domowej jako formy spełniania obowiązku szkolnego.
Kompetencje są podzielone: państwo ustala ramy systemu, a 17 wspólnot autonomicznych prowadzi szkoły na swoim terenie. W regionach z drugim językiem urzędowym (np. kataloński, galicyjski, baskijski) uczy się go obok hiszpańskiego.
Ogólnokrajowe przepisy wymagają co najmniej 175 dni nauki, a konkretny kalendarz ustala każda wspólnota autonomiczna. W Murcji daty wyznaczają gminy, a w Andaluzji – władze oświatowe poszczególnych prowincji. Lekcje zaczynają się we wrześniu i kończą w czerwcu. Zwykle są co najmniej dwa tygodnie ferii bożonarodzeniowych, ok. 10 dni przerwy wielkanocnej i od jednego do sześciu dni wolnych w karnawale.
Przykład – Wspólnota Madrytu w roku szkolnym 2026/2027:
Kalendarz swojej wspólnoty znajdziesz na stronie jej władz oświatowych, np. kalendarz szkolny Wspólnoty Madrytu.
W ESO oceny łączą określenie słowne z liczbą od 1 do 10: Insuficiente (1–4, ocena niedostateczna), Suficiente (5), Bien (6), Notable (7–8) i Sobresaliente (9–10). Na koniec ESO nie ma zewnętrznego egzaminu. O przyznaniu dyplomu Graduado en ESO decydują wspólnie nauczyciele, oceniając, czy uczeń osiągnął wymagane kompetencje. W 2. klasie ESO wszystkie szkoły przeprowadzają diagnozę kompetencji (m.in. językowych i matematycznych), która nie wpływa na oceny.
Przyjęcia do szkół organizują władze oświatowe wspólnot autonomicznych. Rodzina może wybrać szkołę, a gdy brakuje miejsc, liczą się m.in. rodzeństwo w szkole, odległość od domu lub pracy rodzica i sytuacja rodziny. Władze gwarantują bezpłatne miejsce w szkole w gminie lub strefie zamieszkania. Kształcenie podstawowe w szkołach publicznych jest bezpłatne, podobnie jak przedszkole od 3 lat w placówkach finansowanych ze środków publicznych.
Ustawa o edukacji przewiduje szczególną opiekę nad uczniami, którzy dołączają do hiszpańskiego systemu później. Programy wsparcia, w tym językowego, organizują wspólnoty autonomiczne, więc ich forma zależy od regionu – zapytaj o nie w szkole lub w lokalnym kuratorium.
Polskiego można uczyć się w szkole polskiej przy Ambasadzie RP w Madrycie, prowadzonej przez ORPEG; w innych miastach działają też szkoły polonijne.
Źródła: Eurydice: Hiszpania – przegląd systemu, Eurydice: Hiszpania – szkoła podstawowa, Comunidad de Madrid – kalendarz 2026/27, Ley Orgánica de Educación (BOE). Stan na 19.10.2026.