Dziecko idzie do pierwszej klasy w roku kalendarzowym, w którym kończy 7 lat. Rok wcześniej, jako sześciolatek, obowiązkowo chodzi do zerówki (esiopetus). Obowiązek nauki (oppivelvollisuus) trwa do 18. urodzin albo do wcześniejszego zdobycia wykształcenia średniego. Po dziewięcioletniej szkole podstawowej młodzież uczy się więc dalej – w liceum, w szkole zawodowej albo w rocznym kursie przygotowującym do szkoły średniej.
W Finlandii obowiązkowa jest nauka, a nie chodzenie do szkoły: edukacja domowa jest dozwolona, rodzice tylko zgłaszają ją gminie, a postępy dziecka sprawdza zwykle nauczyciel wyznaczony przez gminę.
Uczniowie, którzy po szkole podstawowej potrzebują więcej czasu, mogą skorzystać z najwyżej rocznej nauki przygotowującej do szkoły średniej (TUVA). Nauka w szkole podstawowej i średniej jest bezpłatna – tak samo materiały, codzienny obiad i dowóz dla dzieci mieszkających dalej od szkoły.
Rok szkolny ma 190 dni nauki (mniej, gdy święta wypadają w dni powszednie). Datę rozpoczęcia i terminy ferii ustala gmina, a koniec roku jest wspólny dla całego kraju – to ostatni dzień roboczy 22. tygodnia roku.
W roku szkolnym 2026/2027 prawie wszystkie szkoły podstawowe zaczynają naukę w 33. tygodniu, najczęściej 12 lub 13 sierpnia 2026 r. (w Tampere już 6 sierpnia). Rok szkolny kończy się w sobotę 5 czerwca 2027 r. Tak wygląda kalendarz szkół miejskich w Helsinkach:
W innych gminach ferie jesienne wypadają w 42. albo 43. tygodniu (12–16 lub 19–23 października 2026), a ferie zimowe są rozłożone na trzy tygodnie: 22–26 lutego, 1–5 marca albo 8–12 marca 2027 r. Osobnych ferii wielkanocnych kalendarze nie przewidują. Dokładne terminy podaje gmina na swojej stronie.
W klasach 1–3 szkoła może oceniać opisowo, liczbowo albo w obu formach. Od 4. klasy oceny są liczbowe (mogą je uzupełniać uwagi słowne), w skali od 4 do 10: 10 – celująco, 9 – bardzo dobrze, 8 – dobrze, 7 – zadowalająco, 6 – średnio, 5 – wystarczająco, 4 – niezaliczone.
Na koniec szkoły podstawowej nie ma egzaminu zewnętrznego – oceny końcowe wystawiają nauczyciele, w zależności od przedmiotu w 7., 8. lub 9. klasie. Świadectwo ukończenia szkoły podstawowej dostaje uczeń, który zaliczył wszystkie przedmioty co najmniej na 5. Do szkół średnich przyjmuje się głównie na podstawie ocen ze świadectwa.
Gmina musi zapewnić naukę każdemu dziecku w wieku szkolnym, które w niej mieszka, i przydziela mu szkołę blisko domu. Można starać się o inną szkołę – dziecko zostanie przyjęte, jeśli są w niej miejsca. Informacje o zapisach i potrzebnych dokumentach są na stronie gminy. Szkoła publiczna jest bezpłatna, a dowóz jest darmowy, gdy droga do szkoły przekracza 5 km lub jest niebezpieczna.
Dzieci, które nie znają jeszcze fińskiego ani szwedzkiego, mogą zacząć od nauki przygotowawczej (valmistava opetus): co najmniej 900 godzin dla dzieci w wieku 6–10 lat i 1000 godzin dla starszych. Uczą się głównie fińskiego lub szwedzkiego jako drugiego języka, a na część lekcji, np. WF, muzykę czy plastykę, chodzą ze zwykłą klasą. Później uczeń może dalej uczyć się fińskiego (lub szwedzkiego) jako drugiego języka, a szkoły mogą dostać dotację na lekcje języka ojczystego uczniów.
W Helsinkach działa Szkoła Polska przy Ambasadzie RP, prowadzona przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą. Zasady zapisów i nauki są na stronie ORPEG.
Źródła: Opetushallitus: kalendarz szkolny 2026/2027, Eurydice: Finlandia – struktura systemu, Eurydice: organizacja szkoły podstawowej, Eurydice: wsparcie uczniów. Stan na 19.10.2026.
poleca: