Czechy – szkoła i rok szkolny 2026/2027

Obowiązek szkolny w Czechach

W Czechach dziecko idzie do szkoły od początku roku szkolnego, który następuje po jego 6. urodzinach. Obowiązkowa nauka (povinná školní docházka) trwa 9 lat, zwykle od 6 do 15 lat. Wcześniej, od 5 lat, obowiązkowy jest ostatni rok przedszkola (od września 2017 r.). Edukacja domowa (individuální vzdělávání) jest możliwa: zgodę wydaje dyrektor szkoły, do której dziecko jest zapisane, a uczeń co pół roku zdaje w niej egzaminy.

Jak wygląda szkoła w Czechach

• przedszkole (mateřská škola) – od 2 do 6 lat, ostatni rok obowiązkowy,
• szkoła podstawowa (základní škola) – 9 lat, wiek 6–15 lat; dzieli się na pierwszy stopień (1. stupeň, klasy 1–5) i drugi stopień (2. stupeň, klasy 6–9),
• gimnazja wieloletnie (víceletá gymnázia) – ośmio- albo sześcioletnie, do których można przejść po 5. albo po 7. klasie szkoły podstawowej,
• szkoła średnia (střední škola) – od ok. 15 do 18–19 lat: gimnazja, szkoły zawodowe z maturą albo szkoły kończące się świadectwem zawodowym (výuční list).

Około 90% uczniów przechodzi cały etap podstawowy w základní škola. Od 1 września 2026 r. w każdej pierwszej klasie, w której jest co najmniej 15 uczniów, pracuje asystent nauczyciela.

Rok szkolny 2026/2027 w Czechach

Rok szkolny trwa formalnie od 1 września do 31 sierpnia, a lekcje – od 1 września do 30 czerwca, w dwóch półroczach. Według ministerstwa edukacji (MŠMT) w roku 2026/2027:

• nauka zaczyna się we wtorek 1 września 2026,
• ferie jesienne – 29–30 października 2026,
• ferie bożonarodzeniowe – 23 grudnia 2026 – 2 stycznia 2027,
• świadectwa za pierwsze półrocze – 28 stycznia 2027, ferie półroczne – 29 stycznia 2027,
• ferie wiosenne (jarní prázdniny) – jeden tydzień w lutym lub na początku marca 2027, w terminie zależnym od powiatu (okres); np. w dzielnicach Praha 1–5 to 22–28 lutego, a w dzielnicach Praha 6–10 – 1–7 marca 2027 (terminy dla Pragi),
• ferie wielkanocne – czwartek 25 marca 2027 (po nim następują świąteczne dni wolne),
• koniec nauki – 30 czerwca 2027; wakacje od 1 lipca do 31 sierpnia 2027.

Dyrektor szkoły może z ważnych powodów organizacyjnych lub technicznych dać uczniom do pięciu dodatkowych dni wolnych w roku.

Oceny i egzaminy

W czeskich szkołach obowiązuje skala od 1 do 5, w której 1 jest najlepsza: výborný (1), chvalitebný (2), dobrý (3), dostatečný (4), nedostatečný (5). Zachowanie ocenia się w skali trzystopniowej. Szkoła może zamiast ocen albo obok nich stosować ocenę opisową – decyduje dyrektor za zgodą rady szkoły. Świadectwo uczeń dostaje na koniec każdego półrocza.

Na koniec szkoły podstawowej nie ma egzaminu – ukończenie 9. klasy potwierdza świadectwo. Egzamin pojawia się przy rekrutacji: na kierunki maturalne w szkołach średnich obowiązuje w pierwszej turze jednolity egzamin wstępny (jednotná přijímací zkouška), a przy przejściu do gimnazjum wieloletniego – standaryzowany test z czeskiego i matematyki.

Polski uczeń w szkole w Czechach

Dziecko zapisuje się do pierwszej klasy w roku, w którym zaczyna naukę – według Eurydice zgłoszenie składa się między 15 stycznia a 15 lutego. Zapis składa się z części formalnej i krótkiej rozmowy z dzieckiem. Dziecko ma zagwarantowane miejsce w szkole rejonowej, ale rodzice mogą wybrać też inną. Nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna.

Dla uczniów, których rodzice nie są obywatelami Czech, a którzy mieszkają w kraju długoterminowo, władze regionalne organizują w wybranych szkołach grupy nauki języka czeskiego (do 10 uczniów w grupie).

W Pradze działa Szkoła Polska im. św. Jadwigi przy Ambasadzie RP, prowadzona przez ORPEG. Na Zaolziu (kraj morawsko-śląski) istnieją też czeskie szkoły publiczne z polskim językiem nauczania.

Źródła: Eurydice: Czechy – przegląd systemu, Eurydice: Czechy – organizacja szkoły podstawowej, Eurydice: Czechy – ocenianie, MŠMT – Infoservis 9/2026. Stan na 19.10.2026.